Archive for ઓક્ટોબર, 2009

સંભારણા (સાગરપતિ )

Posted on ઓક્ટોબર 25, 2009. Filed under: સંભારણા | ટૅગ્સ:, , , , , , |

જયશીયારામ,

આજે આપને માટે ૧૯૩૬માં શ્રી લક્ષ્મીકાંત નાટક સમાજ દ્વારા ભજવાયેલું નાટક ‘સાગરપતિ’નું એક ગીત રજુ કરુંછું જે ગીત નાટ્ય મહર્ષિ સ્વ.શ્રીપ્રભુલાલ દ્વિવેદીએ લખેલું છે,જે આજેપણ આજના ભારત ના માહોલમાં બંધબેસતું લાગે છે.

આ ભૂમિને આંગણે ભારત મંડાયા જ્યારથી

ઝગડા પરસ્પરના અહી કર્મે લખાયા ત્યારથી

શરૂઆત   કીધી   કૌરવે પુર્ણાહુતી પૃથુએ  કરી

મુક્તિદાતા   ભારતી   ખોળી રહી  છે ત્યારથી

કૃત્ય છે,  બળ છે, અહીં સદ્જ્ઞાન છે,  અભિમાન છે

પણ નથી જ્યાં એકતા  ત્યાં શું કરે કોઈ સારથી

Advertisements
Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

નુતનવર્ષાભીનંદન

Posted on ઓક્ટોબર 17, 2009. Filed under: આજ નો સુવિચાર |

diwali

આપ સહુને દીવાલી ની શુભકામના અને નવા વરસ ના સાલ મુબારક

Read Full Post | Make a Comment ( 1 so far )

ગુજરાતીઓની ખાવાની ખાસ સ્ટાઈલ જૈન પિત્ઝા અને ચાઈનીઝ ભેળ

Posted on ઓક્ટોબર 7, 2009. Filed under: ખાણી પીણી | ટૅગ્સ:, , , , |

આઈઆઈએમના એક વિદ્યાર્થીએ અન્ય પ્રાંત કે દેશની વાનગીની રેસીપી કે બનાવવાની પઘ્ધતિમાં જે તે રાજ્યની પ્રજાની ખાસિયત અને સ્વાદ અને રૂચિના સંદર્ભમાં થતા ફેરફાર અંગે રસાળ થિસીસ લખ્યો હતો જેમાં સ્વાભાવિકપણે ગુજરાત ભારતના તમામ રાજ્યોમાં જુદુ પડતુ હોઇ કેન્દ્ર સ્થાને હતું.

 પિત્ઝા માટે જાણીતી અમેરિકાની કંપનીને તેના તેજ પિત્ઝામાં વિશ્વમાં પ્રથમ વખત ગુજરાતમાં ફેરફાર કરવો પડ્યો હતો. જૈન પિત્ઝાની કેટગરી જો શરૂ ના થઇ હોત તો અમેરિકાની કંપનીની ફ્રેન્ચાઇઝ ચલાવવા કોઇ તૈયાર નહોતુ. હવે અમેરિકા અને યુરોપમાં પ્યોર ગ્રીન વેજ તરફ આકર્ષાતી ગોરી પ્રજા માટે જૈન પિત્ઝા ખાસ્સી કુતુહલતા જન્માવી રહ્યા છે.

જૈન પિત્ઝાની સાથે સાથે ચાઇનીઝ ફૂડને પણ પોતિકો સ્પર્શ આપવામાં નહીં છોડનાર ગુજરાતના ખાવાના શોખીનોએ ચાઇનીઝ ભેળ નામની સાવ નવી જ વાનગીને જન્મ આપ્યો. કોઇ ચીનાને આ ભેળ ખવડાવીને આપો તો તેને તમ્મર ચઢી જાય.

અન્ય ચાઇનિઝ વાનગીઓમાં પણ એવું જ છે. ખરેખર ચીનાઓ નોન વેજ આઇટમ જ ખાય છે. આપણે ચાઇનિઝના નામે ભલે ચાઇનિઝ ખાતા હોઈએ પણ ખરેખર તો આ આપણી રીતે બનાવાતી વેજ મોડિફાઇડ ચાઇનિઝ જ છે. અહીં ચાઇનિઝ સમોસા પણ છે !

ગુજરાતમાં જૈન ભાજીપાંઉ અને જૈન ઢોંસા બનાવવાની તૈયારી હોય તો જ આ ધંધામાં પડાય. ખાવા-પીવાની રીતે ગુજરાત બેજોડ છે. તેની પોતાની વાનગીઓનો આગવો રસથાળ છે તો બીજી તરફ બીજા રાજ્યો કે પ્રજાની વાનગીને હોંશભેર અપનાવે છે પણ તેની પોતાની આગવી સ્વાદ-સોડમ ઉમેરીને.

વડા પાંવ હવે અમદાવાદમાં હીટ પુરવાર થઈ ચુકયા છે. વડાપાંવ મુળ મુંબઇની આઇટમ છે પણ મુંબઇમાં બે પાંઉ વચ્ચે મસાલા વગરનું કોરૂ વડુ જ મુકીને પાઉ દબાવીને આપવામાં આવે છે. અમદાવાદમાં પાંઉના અંદરના પડને તેલ કે બટરમાં લસણના મસાલાથી તવા પર ફેરવાય છે. વડા પણ થોડા તીખા અને મસાલેદાર હોય છે. સાથે ટોમેટાના કેચઅપમાં વડાને દાળની જેમ બોળીને ખવાય છે.

એક જમાનામાં અમદાવાદમાં દાળવડાનો દબદબો હતો. દાળવડા અમદાવાદની ઓળખ હતી. પણ દાળવડા અમદાવાદ સુધી જ સીમીત રહ્યા. નવી પેઢીના ટેસ્ટ બદલાતા દાળવડા હવે જાણે વરસાદી વાનગી બની ગઈ હોય તેમ વરસાદ વખતે જ ગરમાગરમ દાળવડા, કાંદા અને લીલા મરચાં મોંમાં પાણી લાવી દે છે. જો કે શહેરમાં હજુ દાળવડાના પરંપરાગત શોખીનો માટે જાણીતા કાઉન્ટરો છે જ.

પાણીપુરી આમ તો દિલ્હી ચાટના પરિવારની વાનગી છે. ગુજરાત સિવાય તમામ રાજ્યોમાં તે લગભગ એક જ રીતે પીરસાય છે. પણ અમદાવાદ સહિત ગુજરાતના ઘણા શહેરોમાં પાણી પુરીના પાણીના સાતેક જાતના પ્રકાર જોવા મળે છે. લસણનું પાણી, લિંબુનું પાણી, આદુનું પાણી, જલજીરા પાણી વગેરે.

નવતાડના નાના ત્રિકોણીય સમોસા ગુજરાતની આગવી શોધ છે. ચોરાફળી કે ચોળાફળીને કેમ ભુલાય. બીજા રાજયોમાં આ ફરસાણની મઝા નથી. નાના સમોસાની ચટણીની મઝા છે તેમ ચોળાફળી સાથે તમતમતી ફુદીના-મરચાંની પ્રવાહી ચટણી તેની જાન છે. બળબળતા બપોરે, મોં પરથી પરસેવાની ધાર વહેતી હોય ત્યારે ચોળાફળીને ચટણીમાં ડુબાડીને ખાવાની મઝા કંઈક ઔર હોય છે.

રોજના ૧૦,૦૦૦ કિલો ખમણ અને ઢોકળા એકલું અમદાવાદ જ ઝાપટી જાય છે. ઢોકળા ચોખા-મગના પણ બને. વાટેલી દાળના પણ બનાવાય છે અને ચણાના લોટના નાયલોન ખમણ પણ આગવો મોભો ધરાવે છે. ઢોકળાની પણ વળી પાછી જુદી ચટણી, જે કઢી જેવી હોય છે.

ગાંઠિયા, ફાફડા આમ જોવા જઈએ તો સૌરાષ્ટ્રની આઇટમ પણ અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત વગેરેમાં કઢી-ચટણી જોઇને સૌરાષ્ટ્ર વાસીઓને થોડુ કૌતુક થતુ હોય છે.

વાનગીઓની આયાત કરવાનું ગુજરાત શોખીન છે. ગુજરાતી, પંજાબી, સાઉથ ઇન્ડિયન, મઘ્ય પ્રદેશની નમકીન, દિલ્હીની ચાટ કે ચાઇનીઝ ફૂડ પ્રત્યે ભારે સમાન આદર ધરાવે છે. સવારે ગુજરાતી અને સાંજે કાઠિયાવાડી, પંજાબીની જમાવટ રેસ્ટોરામાં થાય. પિત્ઝા અને બર્ગર ઘેર બેઠા મંગાવી લો.

કેલરી અંગેનું ભારોભાર અજ્ઞાન પ્રવર્તતુ હોઇ સવારે એક કલાક ચાલીને આવ્યા પછી જે કેલેરી બાળે તેનાથી ડબલ ઘેર આવીને પડીકામાં બંધાવેલું આરોગીને મેળવી લે છે. ઘણા ફીટનેસ શોખીનો તો ચાલવાનો દોડવાનો વ્યાયામ કરીને સીધા ખાવાના જોઇન્ટસ પર જ પહોંચી જાય છે. વળી પાછા તેઓ ગૌરવભેર કહેતા હોય છે કે કસરત કરવાથી એક ફાયદો થયો…. ભુખ ઉઘડી ગઈ ! છેલ્લા કેટલાય મહિનાઓથી સવારના ફરવા નીકળતા કે અભ્યાસ-નોકરી અર્થે જનારાઓએ સ્ટોલ પર પૌઆ-બટાકા ખાવાનું શરૂ કર્યું છે. બ્રેક ફાસ્ટમાં ઇડલી પણ સ્ટાન્ડર્ડ છે.

અમદાવાદના દાળવડા જેમ અન્ય શહેરોમાં આવકાર ના પામી શક્યા તેમ સુરતની આઇટમ લોચો કે ભાવનગરના ચટણીવાળા પાંવ-ગાંઠિયા પણ અન્ય શહેરોમાં પ્રતિસાદ ના મેળવી શકયા. જો કે ભાવનગરથી તમારા સ્નેહી તમને ગાંઠિયાનું પેકેટ મોકલાવે તે મનભાવન હોય છે. જામનગરની સુકી ગોળ ખસ્તાકચોરી આ જ રીતે વખણાય છે.

ભાખર વડી પણ પ્રચલિત છે. મારવાડી કંદોઇ જે પેંડા બનાવે છે તેની પણ દુનિયા છે તો સૌરાષ્ટ્રમાં રાજકોટ, જૂનાગઢ, શિહોર, ભાવનગરની બનાવટ અને સ્વાદમાં જમીન-આસમાનનો ફર્ક છે. સૌરાષ્ટ્રમાં બાસુંદી ઘેર મંગાવાતી હોય છે. આપણે ત્યાં શિખંડ અને મઠ્ઠાનો મહિમા છે. સુરતની ઘારી અને ખંભાતની સુતરફેણી પણ ગુજરાતમાં અન્ય ગામોમાં હીટ ના નીવડી, આ આઇટમો જે તે સ્થાનિક વ્યકિત મોકલાવે તો ગૌરવભેર ખવાતી હોય છે. પણ તેને યાદ નથી કરાતી.

સૌરાષ્ટ્રમાં મહત્તમ રીતે ગાંઠિયા, ફાફડા, ચેવડો જ વર્ષોથી સરતાજ છે. બીજી વાનગીઓ, નાસ્તા, ફરસાણને દિલથી આવકાર નથી મળતો. હજુ અન્ય પ્રાંતની વાનગીઓ, ચાટ, નમકીન, ફાસ્ટ ફુડની બનાવટ કે ટેસ્ટ એ હદે વિકસ્યો નથી.

જો કે આઇસ્ક્રીમમાં અમદાવાદ, રાજકોટ, ભાવનગર, સુરતની આગવી દુનિયા છે.

આઇસ્ક્રીમની પોતાની રીતે જ ઉભી કરેલી રેસીપી ભારતમાં માત્ર ગુજરાતમાં જ જોવા મળે છે. જાણીતી કંપનીઓના આઈસ્ક્રીમ, પ્રત્યેક પાર્લરના પોતાના આઈસ્ક્રીમ, આઇસ્ક્રીમના ગોળા, કેન્ડી, ફુલ્ફી, ચોપાટી જેવી વેરાયટી હોય છે. ફાલુદા, નારિયેળ, આદુ અને મરચાંનો આઈસ્ક્રીમ પણ મળે ! નારંગીનો આઇસ્ક્રીમ વર્ષો પહેલા આખા ભારતમાં સૌ પહેલા અમદાવાદના માણેકચોકમાં શરૂ થયો હતો. હવે તો કોલ્ડ કોફી અને ફ્રુટનાં રેડીમેઇડ જયુસની લારીઓનો ટ્રેન્ડ પણ શરૂ થયો છે. સૌરાષ્ટ્રમાં બ્લ્યુ ગોળીવાળી બોટલ સોડા પછી ફાઉન્ટેન સોડા પણ એટલી જ પ્રચલિત બની છે. ભાવનગરમાં હજુ પણ એક સોડાના બે કે ત્રણ ભાગ તેવો ઓર્ડર આપી શકાય છે. અમદાવાદમાં બાર્લી વોટર અને ફ્રુટ બિયરનો યુવા પેઢીમાં ક્રેઝ વધતો જાય છે.

આવી તો ખાના-ખજાનાની કેટલીય વાતોનો રસથાળ પીરસી શકાય તેમ છે.

ગુજરાત સમાચાર માંથી સાભાર

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

પારેવડા જાજે વીરાના દેશમાં (‘સંપતિ માટે’ )

Posted on ઓક્ટોબર 4, 2009. Filed under: સંભારણા | ટૅગ્સ:, , , , |

 જયસીયારામ,
આજ થી ૭૦ વરસ પહેલાનો નાટ્યમહર્ષિ સ્વ.શ્રી પ્રભુલાલ દ્વિવેદીએ નાટક ‘સંપતિ માટે’ માં લખેલો અને એ વખતે શેરીએ શેરીએ ખુબજ લોકપ્રિય થયેલો ગરબો ‘પારેવડા  જાજે  વીરાના દેશમાં’ આજે લુપ્ત થઇ ગયેલ જૂની રંગભૂમિ ની તથા મારા સ્વ.પિતાશ્રી બાબુભાઈ સાતાની સ્મરણાંજલિ રૂપે રજુ કરું છું.

પારેવડા  જાજે  વીરાના   દેશમાં

આટલું કહેજે   સંદેશમાં

પારેવડા…..

વીરો સીધાવ્યો માતૃભૂમિને  વારણે

કોઈ પ્રેમહીણા પ્રદેશમાં

પારેવડા…..

કહેજે કે બહેનડી એ લીધી છે બાધા

રહેવું છે બાળા વેશમાં

પારેવડા…..

ભાભી તારા પુસ્તકો ની આરતી ઉતારે

વેણી નથી બાંધતી કેશમાં

પારેવડા…..

ભારતમાતાનું માન વીર તે દિપાવ્યું

કહેવું શું ઝાઝું ઉપદેશમાં

પારેવડા…..

Read Full Post | Make a Comment ( 1 so far )

આજ નો સુવિચાર

Posted on ઓક્ટોબર 3, 2009. Filed under: આજ નો સુવિચાર | ટૅગ્સ:, , |

ન હોય કશું તો અભાવો નડે છે,
મળે જો બધું તો સ્વભાવો નડે છે.

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

સુવિચારો— (સુવાક્યો)

Posted on ઓક્ટોબર 1, 2009. Filed under: આજ નો સુવિચાર | ટૅગ્સ:, , |

  • સુખ ભાગ્યે જ ગેરહાજર હોય છે. માત્ર આપણે તેની હાજરીની નોંધ લેતા હોતા નથી.
  • કિસ્મતને ત્રીજી પેઢી હોતી નથી.
  • પરાજય ક્ષણિક છે. તેને સનાતન બનાવે છે હતાશા.
  • ધનિકોને વારસદારો હોય, બાળકો નહિ.
  • જ્યાં સુધી દેખાય ત્યાં સુધી જાઓ, ત્યાં જતાં જ આગળ વધવાનો માર્ગ અવશ્ય દેખાશે
  • પોતાનાં વગર દુનિયા અટકી પડશે એવું માનનારાઓથી કબરો ભરેલી છે.
  • જંગલમાં રહેવું સારૂ, પણ સગાઓની વચ્ચે ધનહીન દશામાં રહેવું જરાપણ સારૂ નથી
  • “એકમાત્ર કામ એવું છે જેમાં તમે ટોચથી શરૂઆત કરો છો, અને એ છે ખાડો ખોદવાનું
  • જ્યારે તમે ચોવીસ કલાક તમારા ભૂતકાળને વગોળ્યા કરો ત્યારે એમ સમજવું કે તમે હવે વૃદ્ધ થયા છો
  • જ્યારે કેક કરતાં મીણબત્તીનો ખર્ચો વધારે આવે, ત્યારે સમજવું કે તમે વૃદ્ધ થતા  જાઓ છો.
  • ઈશ્વર સુખનું એક બારણું બંધ કરી દે ત્યારે સાથોસાથ સુખના બીજા બારણાંઓ ખોલી દે છે પણ આપણે મોટાભાગે બંધ થઇ ગયેલાં સુખના બારણાં તરફ જ જોતા રહેતા હોય છે.
  • બગીચાનાં સમાચાર પૂછવા હોય તો બુલબુલને પૂછશો, કાગડાને ક્યારેય નહિ
  • બાળક રસ્તામાં અને જાહેરમાં એ જ બોલતું હોય છે જે એનાં મા અને બાપ ઘરમાં બોલતાં હોય છે.
  • વાતચીતની સાચી કળા માત્ર એ નથી કે સાચી વાત સચોટ સમય પર કરી શકીએ. સાચી કળા એ પણ છે કે કહું કહું કહેવાનું મન કરાવતી પણ નહીં બોલવાની વાતને ખોટા સમયે ધરાર બોલવી નહીં.
  • સાચુ બોલવાનો ફાયદો એ છે કે પછી આપણે શું બોલ્યા તે યાદ રાખવું પડતું નથી.
  • સમાધાન એટલે લાડવાનાં પાંચ બટકા એવી રીતે વહેંચવા કે દરેક જણને એમ લાગે કે પોતાને જ સહુથી મોટો ભાગ મળ્યો છે.
  • ઓળખાણ વગરનો વિશ્વાસ, સંબંધ વગરની વાણી, કારણ વગરનો ગુસ્સો, જિજ્ઞાશા વગરની પૂછપરછ, પ્રગતિ વગરનું પરિવર્તન. આ પાંચ લક્ષણથી મૂર્ખતા ઓળખાય જાય છે
  • અભિમાનના આઠ પ્રકાર છેઃ ૧ સત્તાનું અભિમાન, ૨ સંપત્તિનું અભિમાન, ૩ બળનું અભિમાન, ૪ રુપનું અભિમાન, ૫ કૂળનું અભિમાન, ૬ વિદ્વતાનું અભિમાન, ૭ કર્તવ્યનું અભિમાન. પણ “મને અભિમાન નથી” એવો દાવો કરવો એના જેવું ભયંકર અભિમાન બીજું એકે ય નથી
  • નાનપણ હતું ત્યારે જલ્દી યુવાન થવા માંગતા હતા, પણ હવે સમજાયું કે અધૂરા સપના અને અધુરી લાગણી ઓ કરતા અધૂરું હોમવર્ક અને તૂટેલા રમકડાં વધુ સારા હતા !!
  • જીવન માં એટલી બધી ભૂલો ના કરવી કે પેન્સિલ પેહલા જ રબર ઘસાઈ જાય !!
  • સાચવવા પડે એ સંબંધો કદી સાચા નથી હોતા,અને જો સંબંધો સાચા હોય તો એને સાચવવા નથી પડતા..
  • પોતાનાં વગર દુનિયા અટકી પડશે એવું માનનારાઓથી કબરો ભરેલી છે.
Read Full Post | Make a Comment ( 3 so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...